Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi | Hava Trafik Kontrolü Bölümü

Program Profili

Hava Trafik Kontrolü Bölümü

Hava trafik kontrol hizmeti, hava seyrüsefer hizmetleri sisteminin emniyet açısından en kritik bileşenlerinden biri olup, temel olarak hava araçları arasında ve manevra sahasında hava araçları ile mânialar arasında çarpışmaların önlenmesini; hava trafiğinin emniyetli, düzenli ve hızlı bir şekilde akışının sağlanmasını amaçlamaktadır. Hava trafik hizmetlerinin temel işlevi, uçuşların emniyetli şekilde sürdürülmesinin yanı sıra hava sahası ve havaalanı kapasitesinin etkin kullanımı, trafik talebi ile mevcut kapasite arasında dengenin kurulması, gecikmelerin azaltılması ve hava trafik yönetimi sisteminin bütüncül performansının artırılmasını da kapsamaktadır. Bu çerçevede hava trafik kontrolörünün görevi operasyonel emniyetin sağlanması ile birlikte hava trafik akışının düzenlenmesi, kapasite kullanım etkinliğinin artırılması ve hava ulaşım sisteminin sürdürülebilirliğinin sağlanmasıdır.

Eskişehir Teknik Üniversitesi Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi Hava Trafik Kontrolü Bölümü, ulusal ve uluslararası standartlara uygun bilgi, beceri ve yetkinliklere sahip hava trafik kontrolörü yetiştiren lisans düzeyinde bir eğitim programı yürütmektedir. Program; hava trafik kontrolörlüğü mesleğinin gerektirdiği havacılık ve hava trafik kontrolüne ilişkin teorik dersler ile bu teorik bilgilerin hava trafik kontrol simülatörlerinde uygulamaya dönüştürüldüğü kapsamlı bir öğretim sürecinden oluşmaktadır.

Bölümde verilen eğitim hava trafik kontrol hizmetinin operasyonel boyutunun yanı sıra hava trafik gecikmeleri, kapasite problemleri, hava sahası ve yol yapısı planlaması, uçak yörünge tahmini, çakışma tespiti ve çakışmaların önlenmesi gibi hava trafik sistemine ilişkin güncel konuları içermektedir. Bu kapsamda öğrencilerin hem operasyonel hava trafik kontrol süreçlerine hem de hava trafik yönetimi alanındaki araştırma ve geliştirme çalışmalarına katkı sağlayabilecek yetkinlikte olmaları hedeflenmektedir.

Hava trafik kontrolörü adaylarının Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı ve ülkemizde Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından belirlenen asgari ICAO Level 4 düzeyinde İngilizce dil yeterliliğine sahip olmaları gerekmektedir. Bu nedenle programda öğrencilerin mesleki İngilizce kullanım becerilerinin geliştirilmesine özel önem verilmektedir. Bölümde İngilizce hazırlık eğitimi isteğe bağlı olup, öğrenciler talep etmeleri halinde bir yıl süreyle İngilizce Hazırlık Sınıfı'na devam edebilmektedir. Lisans eğitimi sürecinde ise öğrencilerin havacılık terminolojisine, pilot-kontrolör haberleşmesine ve operasyonel İngilizce kullanımına yönelik başta simülasyon dersleri ile İngilizce konuşma becerilerinin gelişimine yönelik dersler almaktadır.

Hava Trafik Kontrolü Bölümü eğitim programında teorik dersler, simülatör uygulamaları ve zorunlu stajlar birbirini tamamlayacak şekilde yapılandırılmıştır. Ulusal mevzuat gereği, öğrenciler temel hava trafik kontrol eğitimi derslerini tamamladıklarında işbaşı eğitimi kapsamında staj yapmaktadır. Programda zorunlu olan staj 30 iş günü süreli olup, öğrencilerin ülkemizin yoğun hava trafiğine sahip havaalanlarındaki hava trafik kontrol ünitelerinde mesleki gözlem ve uygulama deneyimi kazanmalarını sağlamaktadır. Ünite stajlarının yapılacağı hava trafik ünitesi, Bölüm tarafından Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü ile koordinasyon içerisinde belirlenmektedir.

Hava Trafik Kontrolü Bölümü, eğitim ve araştırma-geliştirme faaliyetlerini destekleyen çağdaş teknolojik altyapıya sahiptir. Bölüm bünyesinde, radar kontrol ve meydan kontrol simülatörleri bulunmaktadır. Radar kontrol simülatörü 12 çalışma pozisyonuna sahiptir. Meydan kontrol simülatöründe ise 360 derece görsel ortam sağlanmaktadır. Program kapsamındaki meydan, yaklaşma ve saha kontrol ile ilişkili simülasyon dersleri Bölümün sahip olduğu meydan kontrol ve radar kontrol simülatörlerinde uygulamalı olarak yürütülmektedir. Simülatör eğitimlerinde öğrencilerin bireysel performanslarının yakından izlenebilmesi ve etkin geri bildirim sağlanabilmesi amacıyla, uygulamalar STDI yetkili öğretim elemanları ile gerçekleştirilmektedir. Bu yapı, öğrencilerin teorik bilgilerini operasyonel senaryolar üzerinde pekiştirmelerine ve hava trafik kontrolörlüğü mesleğinin gerektirdiği dikkat, koordinasyon, önceliklendirme ve karar verme becerilerini geliştirmelerine olanak tanımaktadır.

Bölümün alanında yetkin akademik kadrosu ve gelişmiş teknik altyapısı ile hava trafik kontrolü eğitimini 1986 yılından bu yana sürdürmektedir. Radar ve meydan kontrol simülatörleri başta olmak üzere, mevcut teknik olanaklar, öğrencilerin mesleki bilgi, beceri ve yetkinliklerinin gerçekçi senaryolar üzerinden geliştirilmesine imkân sağlarken, akademik kadronun uzmanlığı, hava trafik yönetimi, hava sahası tasarımı, kapasite ve gecikme analizi, emniyet yönetimi, insan faktörleri ve operasyonel verimlilik gibi alanlarda bilimsel araştırma ve proje üretme kapasitesini güçlendirmektedir. Bu yönüyle Hava Trafik Kontrolü Bölümü, hava trafik kontrol alanında nitelikli eğitim vermenin yanı sıra hava trafik yönetimi alanında bilimsel bilgi üretimine, sektörel iş birliklerine ve havacılık sisteminin gelişimine katkı sağlayan güçlü bir akademik ve uygulamalı araştırma birimi olarak faaliyet göstermektedir.

Bölüm Bşk. ve AKTS Koord.

BÖLÜM BAŞKANI
PROF. DR. ÖZNUR USANMAZ
BÖLÜM BAŞKAN YARDIMCISI
DOÇ. DR. ÖZLEM ŞAHİN
ÖĞR. GÖR. DR. ALİ OZAN CANARSLANLAR
ANABİLİM DALI BAŞKANI
PROF. DR. ÖZNUR USANMAZ
ECTS BÖLÜM KOORDİNATÖRÜ
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRE AYDOĞAN
ECTS BÖLÜM KOORDİNATÖRÜ YARDIMCISI
ARAŞ. GÖR. Enes ÖZÇELİK

Kabul ve Kayıt Koşulları

Türk ve yabancı öğrenciler için genel kabul şartları programa başlamak için geçerlidir.
Yalnızca Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları kabul edilmektedir.Her yıl, TYT taban puanı veya üzeri puana sahip olan ve hava trafik kontrolörleri için belirlenen sağlık ile yaş şartlarını karşılayan öğrenci adayları, özel yetenek sınavı puanlarına göre programa kabul edilmektedir.Program özel yetenek sınavı ile 20 öğrenci kabul etmektedir. Her yıla ait başvuru şartları Temmuz ayında ilan edilmektedir.

Önceki Öğrenmenin Tanınması

Öğrenciler, daha önce öğrenim gördükleri yurt içi veya yurt dışındaki diğer Yükseköğretim Üniversitesi’ne kesin kayıt yaptıran öğrenciler ilk hafta içinde başvurdukları takdirde kredi ve not transfer talepleri ilgili öğretim birimi yönetim kurulu tarafından değerlendirilerek bütün öğrenimini kapsayacak şekilde ve bir defaya mahsus olmak üzere karara bağlanır.
Bu programda isteğe bağlı İngilizce Hazırlık uygulanmaktadır.

Yeterlilik Koşulları ve Kuralları

Öğrencinin programdaki tüm derslerini başarmış olması, FF, DZ ya da YZ notunun olmaması gerekir. Bu programda öğrencinin asgari 240 ECTS kredisini sağlaması ve genel not ortalamasının 4,00 üzerinden en az 2,00 olması gerekmektedir.

Üst Derece Programlarına Geçiş

Her alanda yüksek lisans, doktora programlarına veya sanatta yeterlik programlarına başvurabilir.
Hava trafik kontrol lisans programını tamamlayan mezunlar Lisansüstü Eğitim Enstitüsü'nde bulunan Hava Trafik Kontrol Anabilim Dalı'nda yüksek lisanslarını yapabilmektedirler.

Mezuniyet Koşulları

İstihdam Olanakları

Hava Trafik Kontrol Bölümü mezunları mezuniyetlerinden sonra Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ) hava trafik kontrol ünitelerinde asistan hava trafik kontrolörü kadrosuna atanabilmektedirler.

Ölçme ve Değerlendirme

Uzaktan öğretim tezsiz yüksek lisans programları hariç olmak üzere dönem içi değerlendirmelerin başarı notuna katkısı; %30’dan az, %70’den fazla olamaz. Sadece dönem sonu sınavı yapılan uygulamalı derslerde, dönem sonu sınavının başarı notuna katkısı %100’dür.

Öğrencinin ders başarısı, o dersi alan tüm öğrencilerin genel başarı düzeyi de göz önüne alınarak dersi veren öğretim elemanı tarafından harf notuyla belirlenir.

Bu harf notlarına ek olarak aşağıdaki harf notlu değerlendirmeler de yapılabilir:

DZ (Devamsız) harf notu; devam koşulunu sağlayamayan öğrenciye verilir. Bu öğrenci, dönem sonu sınavına giremez. DZ harf notu; FF veya YZ harf notuyla eşdeğerdir.
EK (Eksik) harf notu; Senato tarafından belirlenen haklı ve geçerli bir nedenden dolayı dersin gereklerini zamanında yerine getiremeyen öğrenciye verilir. EK harf notu, yerine yeni bir not belirlenene kadar Not Durum Belgesinde gösterilir. Bu notu alan öğrenci, eksiklerini bir sonraki dönem başlamadan önce tamamlamak zorundadır. Verilen süre içinde eksiklerini tamamlayan öğrencinin EK harf notu, Enstitü Yönetim Kurulu Kararıyla o dersin harf notu aralıklarına göre yeni bir harf notuna dönüştürülür. Öğrencinin eksiğini tamamlamaması durumunda ise EK harf notu, Enstitü Yönetim Kurulu Kararıyla FF veya YZ harf notuna dönüştürülür. EK harf notu tez ve uzmanlık alan dersleri için kullanılmaz.
KL (Kaldırıldı) harf notu; programdan kaldırılan dersler için verilir.
YT (Yeterli) ve YZ (Yetersiz) harf notları; Enstitü Yönetim Kurulu Kararı ve Senatonun onayıyla not ortalamasına katılması uygun görülmeyen derslerde, başarının gösterilmesi için kullanılır. Başarılı öğrenciye YT, başarısız öğrenciye ise YZ harf notu verilir.

Öğrenci; danışmanının onayını almak koşuluyla ilgili dönemin ekle/sil haftası içinde ders değiştirebilir, ders bırakabilir veya yeni derse/derslere kaydolabilir.

Bölümde teorik derslerde 1 ara sınav, 1 final sınavı ve ödev/proje şeklinde değerlendirme yapılmaktadır. Simülatör derslerinde de 1 ara sınav ve 1 final sınavı uygulamalı olarak yapılmakta ve değerlendirilmektedir. Stajlar ise staj defteri üzerinden değerlendirilir.

Başarı Notu	KATSAYI
AA	4,0
AB	3,7
BA	3,3
BB	3,0
BC	2,7
CB	2,3
CC	2,0
CD	1,7
DC	1,3
DD	1,0
FF	0,0